Stranica o Crvenom krstu

IZ STAROG BEOGRADA

VOZAREVIĆEV “CRVENI KRST”

Priprema: Dr Vojin Drenovac
U neposrednoj blizini “Savremenog pozorišta” u parku između današnjih ulica Žarka Zrenjanina i Četrnaestog decembra nalazi se Vozarevićev krst. ” Vozarevićevom krstu ide se fišegđijskom čaršijom priča Sreta L. Popović – zatim nasutim Carigradskim drumom do poslednjih kuća na tom drumu s desne strane, gde se opet na desno odvaja mali put koji ide naseljavati i izgrađivati tek osamdesetih godina prošlog veka. Grigorije Vozarević (1790-1848), rodom iz Ležimira, “najveći knjižar -izdavač svog vremena na celom Balkanu”, kupio je 8. januara 1847. godine za osam dukata poljanu na Vračaru. Na poljani je bilo jedno drvo sa zapisom. Po zabelešci Milenka M. Vukićevića, istoričara, to drvo sa zapisom oborila je oluja. “Da bi očuvao uspomenu na to drvo sa zapisom, Vozarević je pobio jedan veliki drveni krst, na kome je bila i nekakva ikonica od pleha”. O podizanju krsta ondašnje “Novine Srbske” zabeležile su u svome broju od 18. marta 1847. godine ovih nekoliko podataka:

” Beograd 15. marta – Ovih dana ukrasio je opšte poznati daleko videti može, jedan veliki krst od drveta, Krst ovaj ukrašen je lepo izvajanim ikonama na strani, k putu okrenutoj, ikonom Svete Trojice, a s druge strane ikonom Svetog Velikomučenika Đorđa, koga g. Grigorije Vozarević slavi. Ispod ovih ikona čita se ovaj prost natpis:

Crveni krst

“Bogu i ljudima Grigorije Vozarević 1847 na Vračaru”. Krst, ovaj, sa svetim ikonama zajedno osvetio je paroh ovdašnji gospodin Panta Mihailović, 12 tekućeg meseca, a sutradan 13-tog izjutra, podignut je na opštu radost i utehu naših pobožnih pravoslavnih Srba ” Vozarević je ubrzo umro i njegovu imovinu nasledila je žena Sara. Po njenoj smrti, 1862. godine, u zaveštanju je pisalo o krstu ” Zemlju pak od dva dana oranja u Beogradu, na šancu, na kojoj se krst podignut nalazi ostavljam po preporuci muža moga crkvi Palilulskoj, tj. da ista crkva ovu zemlju nikad i nikome prodati ili ma pod kojim vidom otuđiti ne može, već samo prihod da bere, i od ovoga prihoda godišnje po neku čast na stranu ostavlja kako bi se vremenom svojim novi krst podići mogao onaki isti kakav se i sada na zamlji toj nalazi ”

Krst je u toku proteklog stoleća često propadao. Obnavljan je nekoliko puta: 1895, 1910, 1923, godine
kada je obojem crvenom bojom i 1933. godine sa natpisom:

Vozarev krst
Obnovila O.G.B. 1933

Zbog toga što je obojen crvenom bojom nazavan je Crveni krst i ceo taj kraj nosi to ime. Dugo se mislilo da je na tom mestu spaljeno 1594. godine telo Svetog Save i da je Vozarević kao veliki rodoljub podigao na tom mestu krst. Međutim to nije tačno.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Tag Cloud

%d bloggers like this: